چرا خودرو به یک سمت کشیده می‌شود؟دلایل کشش فرمان به یک سمت + راهکار

آیا تاکنون تجربه کرده‌اید که در جاده‌ای صاف و بدون شیب، وقتی فرمان خودرو را رها می‌کنید ناگهان ببینید ماشین به یک طرف منحرف می‌شود؟ این پدیده که در اصطلاح فنی به آن کشش فرمان به یک سمت گفته می‌شود، نه تنها خسته‌کننده است، بلکه می‌تواند نشانه‌ای جدی از مشکلات فنی باشد. اگر این انحراف را نادیده بگیرید، علاوه بر استهلاک سریع‌تر لاستیک‌ها، ایمنی رانندگی شما به شدت کاهش می‌یابد. در این مقاله تخصصی از یدک شین، به بررسی دقیق علل کشیده شدن فرمان (چه در حالت عادی و چه هنگام ترمزگیری)، خطرات آن و راهکارهای رفع این مشکل می‌پردازیم.

منظور از کشش فرمان خودرو به یک سمت چیست؟

کشش فرمان به یک سمت زمانی رخ می‌دهد که نیروی مقاومت یا نیروی محرکه در دو سمت خودرو (چپ و راست) با هم برابر نباشد. در حالت ایده‌آل، وقتی فرمان در وضعیت مستقیم قرار دارد، خودرو باید به صورت خط مستقیم حرکت کند. اما اگر یکی از چرخ‌ها مقاومت بیشتری داشته باشد یا زاویه آن‌ها به درستی تنظیم نشده باشد، خودرو به سمتی که نیروی بیشتر یا زاویه متفاوتی دارد، کشیده می‌شود. این مشکل ممکن است در سرعت‌های پایین محسوس نباشد، اما در سرعت‌های بالا یا هنگام ترمزگیری ناگهانی، می‌تواند کنترل خودرو را از دست شما خارج کند.

علل اصلی کشش فرمان در حالت عادی (رانندگی و شتاب‌گیری)

اگر خودروی شما هنگام حرکت در مسیر مستقیم یا شتاب‌گیری به یک سمت کشیده می‌شود، معمولاً مشکل از سیستم تعلیق، چرخ‌ها یا تایرهاست. در ادامه رایج‌ترین دلایل را بررسی می‌کنیم:

1. تنظیم نبودن زاویه چرخ‌ها

یکی از شایع‌ترین دلایل کشش فرمان، به‌هم‌ریختگی زاویه چرخ‌هاست. هر خودرویی زاویه‌های خاصی برای چرخ‌های جلو دارد. برخورد با دست‌اندازهای شدید، جدول‌ها یا چاله‌های خیابان می‌تواند این زوایا را تغییر دهد. وقتی زاویه چرخ‌ها تنظیم نباشد، لاستیک‌ها به جای غلتیدن صاف، به صورت زاویه‌دار روی زمین کشیده می‌شوند که نتیجه آن کشیده شدن فرمان به یک سمت است.

2. خرابی قطعات جلوبندی و سیستم تعلیق

سیستم تعلیق وظیفه دارد چرخ‌ها را در تماس با جاده نگه دارد. فرسودگی یا پارگی قطعاتی مانند: بوش‌های طبق، سیبک‌های فرمان، سرسیبکی و کمک‌فنرها می‌تواند باعث شل بودن اتصالات و تغییر زاویه چرخ‌ها در حین حرکت شود. وقتی یکی از این قطعات خراب باشد، چرخ مربوطه در زوایای مختلف حرکت می‌کند و خودرو را منحرف می‌سازد. بنابراین تعویض قطعات سیستم تعلیق خودرو در صورت فرسودگی اهمیت زیادی دارد که باید از منابع معتبر تهیه و با قطعات با کیفیت جایگزین شود.

3. اختلاف فشار باد لاستیک‌ها

ساده‌ترین و در عین حال مؤثرترین عامل کشش فرمان، تفاوت فشار باد لاستیک‌های جلو است. لاستیکی که باد کمتری دارد، قطر آن کاهش یافته و سطح تماس بیشتری با جاده دارد. این افزایش اصطکاک باعث می‌شود سرعت چرخش آن لاستیک کمتر شود و خودرو به سمت آن کشیده شود. همیشه قبل از هر اقدام ، فشار باد هر چهار لاستیک را چک کنید.

4. مشکلات سیستم فرمان

در خودروهای دارای فرمان هیدرولیک، کاهش سطح روغن هیدرولیک یا خرابی پمپ هیدرولیک می‌تواند باعث ایجاد مقاومت نامتقارن در فرمان شود. در خودروهای برقی نیز، خطا در سنسورهای زاویه فرمان یا موتور کمکی می‌تواند منجر به کشش غیرعادی شود.

5. بالانس نبودن چرخ‌ها

بالانس چرخ‌ها معمولاً با لرزش فرمان همراه است، اما در موارد شدید، عدم تعادل وزن در چرخ‌ها می‌تواند باعث نوسان و انحراف خودرو نیز بشود. این مشکل بیشتر در سرعت‌های بالا (بالای 80 تا 100 کیلومتر بر ساعت) خود را نشان می‌دهد. اگر هنگام سرعت گرفتن لرزش فرمان را نیز همزمان با کشش فرمان به یک سمت تجربه می‌کنید، چرخ‌ها باید بالانس شود.

6. فرسودگی یا آسیب‌دیدگی لاستیک‌ها

گاهی اوقات لاستیک‌ها به دلیل مشکلات سیستم تعلیق، به صورت یکنواخت ساییده نمی‌شوند. پله‌پله شدن یا سایش نامتوازن سطح لاستیک (که به آن کاپینگ می‌گویند) باعث ایجاد نیروی جانبی می‌شود و خودرو را به سمتی که لاستیک آسیب‌دیده‌تر است، می‌کشد. همچنین، توجه به جهت چرخش لاستیک هنگام تعویض بسیار مهم است. اگر لاستیک‌های جهت‌دار برعکس بسته شوند، عملکرد آنتی‌پلان آن‌ها از بین رفته و کشش فرمان ایجاد می‌شود.

چرا فرمان هنگام ترمزگیری به یک سمت کشیده می‌شود؟

مشکل کشش فرمان در حین ترمزگیری با کشش در حالت عادی متفاوت است. اگر فقط هنگام فشار دادن پدال ترمز ماشین به یک طرف کشیده می‌شود، ایراد قطعاً از سیستم ترمز است، نه جلوبندی.

1. گیر کردن کالیپر یا لنت ترمز

گیر کردن کالیپر یا لنت ترمز رایج‌ترین دلیل کشش فرمان به یک سمت است. اگر پیستون کالیپر ترمز در یک سمت گیر کرده باشد یا لنت ترمز به دیسک چسبیده باشد، آن چرخ همیشه کمی ترمز دارد. وقتی پدال را فشار می‌دهید، ترمز سالم (سمت دیگر) قدرت بیشتری نسبت به ترمزِ گیرکرده اعمال می‌کند و خودرو به سمت ترمز سالم کشیده می‌شود.

2. تفاوت در کیفیت یا فرسودگی لنت‌های ترمز

لنت‌های ترمز باید به صورت جفت (هر دو چرخ جلو یا هر دو چرخ عقب) تعویض شوند. اگر لنت‌های یک سمت تمام شده باشند و لنت‌های سمت دیگر نو باشند، نیروی ترمزگیری در دو طرف برابر نخواهد بود. خودرو همواره به سمتی کشیده می‌شود که لنت‌های آن قدرت ترمزگیری بیشتری دارند (معمولاً لنت‌های سالم‌تر).

3. خرابی یا گرفتگی شلنگ و لوله ترمز

شلنگ‌های لاستیکی ترمز ممکن است در اثر زمان خشک شده و داخل آن‌ها مسدود شود. این گرفتگی باعث می‌شود روغن ترمز به درستی به سیلندر چرخ نرسد یا با فشار کمتری برسد. نتیجه این است که ترمز در آن چرخ دیرتر یا ضعیف‌تر عمل می‌کند و تعادل ترمزگیری به هم می‌خورد.

4. تاب‌داشتن یا خش‌دار شدن دیسک ترمز

دیسک‌های ترمز در اثر حرارت زیاد ممکن است تاب بردارند یا روی سطح آن‌ها خش‌های عمیق ایجاد شود. این ناهمواری باعث می‌شود لنت در نقاط مختلف دیسک نیروی متفاوتی وارد کند. همچنین چرب یا روغنی شدن دیسک ترمز (ناشی از نشت روغن از سیلندر چرخ یا جعبه دنده) باعث لیز خوردن لنت و از دست رفتن اصطکاک در یک سمت می‌شود.

خطرات نادیده گرفتن کشش فرمان

بسیاری از رانندگان فکر می‌کنند کشش فرمان مشکلی جزئی است، اما پیامدهای آن جدی است:

1. سایش نامتوازن لاستیک: کشش فرمان باعث می‌شود لبه داخلی یا خارجی لاستیک با شدت بیشتری ساییده شود. این یعنی شما مجبور می‌شوید زودتر از موعد لاستیک‌های گران‌قیمت خود را تعویض کنید.
2. افزایش مصرف سوخت: مقاومت بیشتر چرخ‌ها در برابر حرکت، موتور را مجبور به کار بیشتر کرده و مصرف بنزین را افزایش می‌دهد.
3. خطر تصادف: در سرعت‌های بالا یا شرایط اضطراری، هر ثانیه تأخیر در کنترل خودرو می‌تواند منجر به خروج از جاده یا برخورد با خودروهای دیگر شود. خستگی راننده نیز به دلیل تلاش مداوم برای نگه داشتن فرمان در مسیر مستقیم، افزایش می‌یابد.

راهنمای گام‌به‌گام رفع مشکل کشش فرمان

اگر متوجه کشش فرمان شدید، مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید:

1. بررسی فشار باد لاستیک‌ها: ابتدا مطمئن شوید هر چهار لاستیک فشار هوای استاندارد (مندرج در درب باک یا کاپوت) را دارند. این کار هزینه ای ندارد و ممکن است مشکل حل شود.
2. بررسی ظاهری لاستیک‌ها: به دنبال پله‌پله شدن، بریدگی یا بادکردگی در لاستیک‌ها بگردید. اگر لاستیکی آسیب دیده، تعویض آن ضروری است.
3. بالانس چرخ‌ها: اگر لرزش همراه با کشش دارید، چرخ‌ها را بالانس کنید.
4. تنظیم فرمان: اگر باد و بالانس چرخ ها مشکلی ندارند، حتماً به یک مرکز تخصصی مراجعه کنید تا زاویه چرخ‌ها را تنظیم کند. تنظیم صحیح فرمان، مهم‌ترین راهکار برای رفع کشش در حالت عادی است.
5. بررسی سیستم ترمز: اگر کشش فقط هنگام ترمزگیری رخ می‌دهد، به مکانیک بگویید قطعات سیستم ترمز مانند کالیپرهای ترمز، لنت‌ها و دیسک‌ها را چک کند. تعویض لنت‌های ترمز با برندهای معتبر و استاندارد می‌تواند از مشکلات ناشی از کیفیت پایین قطعات جلوگیری کند.
6. بررسی جلوبندی: در صورتی که مراحل قبل مشکل را حل نکرد، سیستم تعلیق (بوش‌ها، سیبک‌ها و طبق‌ها) باید توسط متخصص بررسی شود. قطعات فرسوده جلوبندی را نمی‌توان نادیده گرفت و باید با قطعات باکیفیت تعویض شوند تا ایمنی خودرو تضمین گردد.

چه زمانی باید فوراً به تعمیرگاه مراجعه کرد؟

• اگر فرمان خودرو با صدای غیرعادی (تق‌تق) همراه با کشش است.
• اگر پس از ترمزگیری، خودرو به شدت به یک سمت می‌پرد.
• اگر بو لاستیک سوخته یا بوی روغن ترمز حس می‌کنید.
• اگر نشانه‌های نشتی روغن از زیر خودرو یا اطراف چرخ‌ها مشاهده می‌کنید.
• اگر لرزش فرمان در سرعت‌های بالا غیرقابل تحمل است.

تأخیر در رفع این مشکلات می‌تواند باعث آسیب به شاسی، جعبه دنده و حتی سیستم ترمز مرکزی شود.

جمع‌بندی

مشکل کشش فرمان به یک سمت هرگز تصادفی نیست؛ بلکه نتیجه‌ای از عدم تعادل در چرخ‌ها، سیستم تعلیق یا ترمز است. راهکار نهایی، ترکیبی از سرویس‌های دوره‌ای (باد لاستیک، بالانس، تنظیم فرمان) و استفاده از قطعات یدکی باکیفیت است. بسیاری از اوقات، تعویض قطعات جلوبندی یا لنت ترمز با نمونه‌های بی‌کیفیت و ارزان‌قیمت، نه تنها مشکل را حل نمی‌کند، بلکه پس از چند ماه دوباره باعث کشش فرمان و سایش لاستیک می‌شود. بنابراین، برای اطمینان از ایمنی و طول عمر خودرو، همیشه از برندهای معتبر و استاندارد استفاده کنید.

فروشگاه اینترنتی یدک شین با گردآوری طیف وسیعی از قطعات یدکی اصلی و باکیفیت برای خودروهای چینی و خارجی، به شما کمک می‌کند تا با خیالی آسوده قطعاتی مانند لنت ترمز، جلوبندی و تایرها را تهیه کنید. خرید قطعه مناسب، اولین قدم برای رفع کشش فرمان و داشتن رانندگی‌ای ایمن و بدون استرس است.

سوالات متداول